Php Yazı Serisi

[PHP] – PHP’ye Giriş

Programlama ve Betik kategorisi altında artık PHP üzerine bir şeyler yazmaya karar verdim nereye kadar gider bilmiyorum ama artık bir PHP yazı dizisi oluşturmak istiyorum ve şuan okuduğunuz bu yazı dizimizin ilk yazısı olacak. Genel olarak Php nedir?, Php’nin kısaca tarihi ve Php’ye giriş yapmak konuları çevresinde olacak.

Kısaca Php Nedir? ve Php’nin Tarihi

1990’larda tamamen Rasmus Lerdorf‘un kişisel arayışları sonucunda bir sayfa oluşturmak istemesi ve bunu yayınlamak istemesiyle ortaya çıkan, sunucu taraflı yani server side scripting languages grubuna dahil olan ve html ile uyumlu bir şekilde çalışabilen betik ve programlama dilidir. Önceleri Rasmus Lerdorf ve ekip arkadaşlarının geliştirdiği nesne-yönelimli (object-oriented) hale getirdiği php’yi günümüzde php topluluğu geliştirmekte. Php dili bugün dünya üzerinde iki yüz elli milyondan fazla websitesi tarafından kullanılmakta.

Çalışma Mantığı

Yukarıda php’nin sunucu taraflı çalışan bir dil olduğunu söylemiştim yani tüm sunucu taraflı çalışan diğer diller gibi. Genel olarak bu diller nasıl çalışır? derseniz. Siz bir siteye girerken o sitenin bulunduğu/barındığı sunucuya/server’a istek gönderirsiniz diyelim ki bu istek gönderdiğiniz sayfa index.php dosyası olsun sunucuda size bu dosyayı yorumlar ve size bu dosyanın yorumlanmış olan halini geri dönüş olarak gönderir. En basit böyle anlatılabilir. Aşağıdaki görsel ise bu anlatımın resmedilmiş halidir. Php bu mantık ile çalışan dillerden sadece bir tanesidir diğerlerine örnek olarak; asp, asp.net, perl, java verilebilir. Birde bunun dışında client side diller vardır onlarda istemci taraflı çalışırlar.

Server Side Scripting Language - Php

Php ile dinamik web sayfaları oluşturabiliriz. Neden statik değilde dinamik web sayfaları diyorsanız statik web sayfaları genelde çok az içeriğe sahip olan, sürekli güncelleme gerektirmeyen gerektirdiğinde ise bunu genelde html bilen birinin yapmasının gerekeceği ve sayfa her çağırıldığında sürekli aynı sonucun elde edilmesi gerekiyorsa tercih edilir. Hatta günümüzde bu kadar basit sayfalar için bile tercih edilmiyor diyebiliriz. Dinamik sayfalarında ise veriler bir veritabanında barındırılır, bu veriler belli kriterlere göre süzülerek istemciye gönderilir. Veritabanı kullanmasanız bile sayfa istemciye dinamik değil statik yani html olarak geri gider. Dinamik sayfalar üzerinde çalışmak daha avantajlıdır sadece verileri değiştirerek bunu binlerce sayfaya uygulamış gibi gösterebilirsiniz.

Php kodlarını yorumlamak için apache sunucusuna ihtiyacınız vardır. Ek olarak veritabanı için MySQL veritabanına. Bunların hepsini EasyPhp, Xampp ve Wamp Server gibi yazılımlarla da karşılayabilirsiniz. Bunun dışında kod yazmak için temel olarak notepad kullanılabilir ya da daha gelişmiş editörleri kullanacak size sağladığı kolaylıklardan faydalanabilirsiniz. Örnek olarak notepad++ ve dreamweaver gibi editörler size kod yazarken oldukça kolaylık sağlarlar; kodlar üzerinde renklendirme ve hata kontrolleri yapabilirler. Php dosyalarımız .php uzantısını taşır, kodlarımız html arasına gömülebileceği gibi sadece php kodlarından oluşan bir dosyamızda olabilir. Hangi kodun php kodu olduğunu sunucuya belirtmemiz için ise < ?php ? > başlıklarını kullanırız. Yani sunucu bilir ki bu iki başlık arasına yazılan kodlar php kodudur. Aşağıda örnek olarak ekrana Merhaba Dünya… yazan bir php dosyasını görebilirsiniz.

<?php
// php kodlarınız bu kısma gelecek.
echo "Merhaba Dünya...";
?>

Aşağıda biraz daha gelişmiş ve adı phpgiris.php olan bir php dosyasını bulabilirsiniz. Kodlar arasındaki yeşil satırlar açıklama satırıdır onları yazmak zorunlu değil ama ileri ki aşamalarda fayda sağlar yani isteğe bağlıdır, sadece okuyucuya anlatım amaçlı yazılmıştır.

<html>
	<head>
		<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />
		<title>Php Giriş</title>
	</head>
<body>
<form name="form1" action="phpgiris.php" method="post">
	<b>Yaşınız: </b><input type="text" name="txtyas">
    <input type="submit" name="submit" value="Ok">
</form>
<hr>
<?php
echo "Merhaba Dünya...<br>"; // ekrana merhaba dübya metni yazdırıldı.
print "Merhaba Mars!<br>"; // aynı metin bu sefer print komutu ile yazdırıldı.
$ad = "Faruk"; // $ad değişkenine Faruk değeri atandı.
$soyad = "Kırmızı"; // $soyad değişkenine Kırmızı değeri atandı.

/* 
aşağıda
bir karşılama
metni hazırlandı
ve değişkenler ile
birlikle kullanıldı.
*/
$karsilama = "Merhaba " . $ad . " " . $soyad . " Hoş Geldin.";
	echo $karsilama; // karşılama metni değişken vasıtasıyla ekrana yazdırıldı.
	
	@$yas = $_POST['txtyas']; // formun txtyas isimli elemanının değeri $yas değişkenine atandı.
	if (isset($_POST['submit']) && !empty($yas)) // if ile koşul oluşturuldu. post edilmiş ve boş değil ise.
	{
		echo "<br>" . $ad . " " . $soyad . " " . $yas . " yaşında."; // uygun değer girişmişse ekrana yaz.
	} else if(isset($_POST['submit'])) // ikinci koşul post edilmiş ama boş ise.
	{
		echo "<br><b>Uyarı: </b>Yaşınızı giriniz!"; // ekrana yaşınızı giriniz uyarısı ver.
	}
echo "<hr>";
$sayi = 17; // değeri 17 olan $sayi değişkeni tanımlandı.
	echo "Sayı: " . $sayi; // $sayi değişkeni ekrana yazdırıldı.
$sehir = "<br>Şehir: İstanbul"; // değeri İstanbul olan $sehir değişkeni tanımlandı.
	echo $sehir; // $sehir değişkeni ekrana yazdırıldı.
$sehir_ilce = "İstanbul, Üsküdar"; // değeri İstanbul, Üsküdar olan $sehir_ilce değişkeni tanımlandı.
	echo "<br>Şehir ve İlçe: " . $sehir_ilce; // $sehir_ilce değişkeni ekrana yazıdırıldı.	
?>
</body>
</html>

Php’de Değişkenler

Php dilinde değişkenler değer tutan alanlardır. Değişkenler $ işaret ile başlar daha sonra değişkenin adı kurala uygun şekilde yazılır. Değişken adında boşluk, türkçe karakter ve özel karakterler olmamalıdır. Yalnız _ çizgi işareti ile başlayabilirler. Php’de değişkene verdiğiniz değer değişkenin türünü (integer, double, string, boolean, nesne ve dizi gibi) ve dolayısıyla onun hafızada tutacağı yeri belirler.

Php’de Echo ve Print Komutu

Bu iki kodda ekrana değer yazdırmak için kullanılır fakat echo komutu print komutuna göre daha hızlıdır. Bunun sebebi ise print komutunun bir fonksiyon gibi çalışmasıdır. Ayrıca aralarında çok ufak concatenate işlem farklılıkları vardır. Örnek olarak print komutunun virgül ile birleştirmeyi desteklememesi gibi.

Php’de Yorum Satırları

Php kodları arasında yorum satırlarının da önemi oldukça fazladır. Yukarıda da belirttiğim gibi kullanılması zorunlu değildir demiştim zaten işlemede tabi tutulmazlar ama yinede yazdığınız bir kodun yanına ya da değişken tanımlamasının yanına onun ne anlam ifade ettiğini yazmanızda fayda var hem sizin için hemde daha sonra o kodları inceleyecek olan farklı kodlayıcılar için. Yorum satırlarını tek ve çok satırlı şekilde yapabilirsiniz bu tamamen size kalmış.

Umarım faydalı olmuştur. Yazının devamında görüşmek üzere…

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInShare on TumblrPin on PinterestDigg thisShare on VKShare on RedditShare on StumbleUponEmail this to someone

Faruk Kırmızı

Henüz buraya kendi hakkımda bir şeyler yazmayı düşünmüyorum, belki daha sonra… Daha fazlası için hakkımda sayfasına bakınız. İletişim için faruk6776[at]gmail.com mail adresini kullanabilirsiniz.


İlginizi Çekebilecek Yazılar

2 Yorum “[PHP] – PHP’ye Giriş

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir