Diğer Okudunuz mu?

Ye iç! Bize ve hayvanlarımıza dokunma! Yog aşı

11.yüzyılda, doğudaki Müslüman Türkler, Şamanizdeki yog (matem) törenini de İslamiyet açısından izah ederek yaşatmaya çalışmışlardır. Kaşgarlı Mahmud “yog, ölüyü gömdükten sonra dönenlere üç veya yedi güne kadar verilen taamdır.” diyor. Halbuki yog Şamanist Türkler’de ölüler kültü ile bağlantılı en büyük törenlerden biridir. Bu törende sunulan yemeğin yalnız dirilere değil, aynı zamanda ölülere, hatta bilhassa ölülerin ruhlarına ikram edildiğine inanılır. Kaşgarlı Mahmud’un çağdaşı Yusuf Has Hacip‘de 11.yüzyılda kaleme aldığı Kutadgu Bilig’de yog aşını zikretmektedir: “Ya yogka bolur aş ölüg atına.”

Şamanizmin kuvvetle hüküm sürdüğü iptidai devirlerde yog aşı yahut ölü aşı denilen tören veya ayin, doğrudan doğruya ölüyü doyurmak veya ruhunu memnun etmek amacıyla yapılmıştır. Altay Dağları’nın ormanlarında iptidai bir yaşam süren Şamanistler bugün bile bu yog ayinlerinde ölüye “Ye iç! Bize ve hayvanlarımıza dokunma!” diye hitap etmeye devam ederler ve ölünün ruhunun da kendisi için düzenlenen bu törende hazır bulunduğuna inanırlar.

Nimet Elif ULUĞ, Osmanlı’da Batıl İtikatlar ve Büyü, 1.Baskı, Sayfa 37-38, Doğan Kitap

Kelimeler

  • İptidai: Eskimiş, ilkel.
  • Taam: Yemek, yiyecek.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir